{"id":"wos-2014-grudzien-probna-rozszerzona/zad/Temat 1","paper_id":"wos-2014-grudzien-probna-rozszerzona","number":"Temat 1","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2014,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Temat 1.\nScharakteryzuj zjawisko gettoizacji w Polsce, wskaż jego przyczyny i skutki oraz oceń je\nz perspektywy różnych uczestników życia społecznego.\nMateriały źródłowe\nFotografia. Materiał na temat zamkniętego osiedla Marina-Mokotów w Warszawie\nŹródło: http://dobraulica.pl\nTekst. Romskie getta\nJeśli natomiast getto rozumieć jako miejsce wybrane świadomie i celowo, przeznaczone\ndo wspólnego mieszkania grupy, do utrzymania więzi wewnętrznej, kultury itp., to\nwspółcześnie Romowie mieszkają w gettach zarówno na wsi, jak i w miastach […]. Wzorzec\nspołeczeństwa liberalnego zakłada ogólną integrację, brak podziałów, brak zjawiska\nokreślanego jako marginalizacja i wykluczenie. Wykluczenie rozumiane jest w obrębie tej\nliberalnej ideologii jako brak uczestnictwa w życiu społecznym, w kulturze. Nie wszystkie\ngrupy chcą jednak w pełni się włączać i wykluczają się na własne życzenie. W tej kategorii\nmieści się właśnie przypadek Romów, którzy nieodmiennie dążą do mieszkania w bliskości.\nUmożliwia im to stały kontakt z osobami mówiącymi tym samym językiem,\nprzestrzegającymi tych samych obyczajów, blisko spokrewnionymi i spowinowaconymi. To\nw kontakcie z nimi realizują się ich podstawowe cele życiowe.\nŹródło: E. Nowicka, Zawsze osobno - zawsze razem. Społeczne aspekty sposobu mieszkania Romów w Polsce\n[w:] Co znaczy mieszkać. Szkice antropologiczne, red. G. Woroniecka, Warszawa 2007, s. 238.","answer":null,"answer_text":"Temat 1.\nScharakteryzuj zjawisko gettoizacji w Polsce, wskaż jego przyczyny i skutki oraz oceń je\nz perspektywy różnych uczestników życia społecznego.\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\nII. Rozpoznawanie\ni rozwiązywanie\nproblemów.\nVI. Dostrzeganie\nwspółzależności we\nwspółczesnym\nświecie.\n1. Życie zbiorowe i jego reguły. Uczeń:\n1) charakteryzuje wybrane zbiorowości, społeczności, wspólnoty,\nspołeczeństwa, ze względu na obowiązujące w nich reguły i więzi;\n4) omawia na przykładach źródła i mechanizmy konfliktów\nspołecznych oraz sposoby ich rozwiązywania.\n2. Socjalizacja i kontrola społeczna. Uczeń:\n3) wyjaśnia na przykładach, w jaki sposób dochodzi do\nstygmatyzacji społecznej i jakie mogą być jej skutki.\n3. Grupa społeczna. Uczeń:\n2) omawia na przykładach różne rodzaje grup i wyjaśnia\nfunkcjonowanie wskazanej grupy.\n4. Struktura społeczna. Uczeń:\n1) opisuje strukturę klasowo-warstwową polskiego społeczeństwa\ni swojej społeczności lokalnej;\n3) podaje przykłady i wyjaśnia uwarunkowania pionowej i poziomej\nruchliwości społecznej;\n4) opisuje mechanizm i skutki społecznego wykluczenia oraz\nsposoby przeciwdziałania temu zjawisku;\n5) charakteryzuje wybrane problemy życia społecznego w Polsce\n(w tym sytuację młodych ludzi); rozważa możliwości ich\nrozwiązania.\n5. Zmiana społeczna. Uczeń:\n3) analizuje sposoby adaptacji do zmiany społecznej na podstawie\nwłasnych obserwacji i tekstów kultury.\n6. Naród, ojczyzna i mniejszości narodowe. Uczeń:\n2) omawia czynniki sprzyjające asymilacji oraz służące zachowaniu\ntożsamości narodowej;\n4) charakteryzuje mniejszości narodowe, etniczne i grupy\nimigrantów żyjące w Polsce (liczebność, historia, kultura, religia\nitp.); wymienia prawa, które im przysługują.\n8. Kultura i pluralizm kulturowy. Uczeń:\n3) rozpoznaje najważniejsze cechy kultury wskazanej społeczności;\n6) wyjaśnia, na czym polega i skąd się bierze pluralizm kulturowy\nwspółczesnego społeczeństwa; analizuje konsekwencje tego\nzjawiska.\n9. Współczesne spory światopoglądowe. Uczeń:\n5) rozpatruje racje stron innych aktualnych sporów\nświatopoglądowych i formułuje swoje stanowisko w danej sprawie.\n12. Społeczeństwo obywatelskie. Uczeń:\n3) wyjaśnia, jak powstaje i jakie znaczenie dla społeczeństwa ma\nkapitał społeczny (zaufanie, sieci współpracy i system efektywnych\nnorm).\n14. Środki masowego przekazu. Uczeń:\n8) ocenia zasoby Internetu z punktu widzenia rzetelności\ni wiarygodności informacyjnej; świadomie i krytycznie odbiera\nzawarte w nich treści.\n(III etap) 2. Życie społeczne. Uczeń:\n5) wyjaśnia, jak tworzą się podziały w grupie i w społeczeństwie\n(np. na „swoich” i „obcych”), i podaje możliwe sposoby\nprzeciwstawiania się przejawom nietolerancji.\n(III etap) 3. Współczesne społeczeństwo polskie. Uczeń:\n1) charakteryzuje - odwołując się do przykładów - wybrane\nwarstwy społeczne, grupy zawodowe i style życia.\nSchemat punktowania:\nPoziom III - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (12 PKT)\nZdający w pełni:\n1) scharakteryzował zjawisko gettoizacji, tj. określił, że jest to\ndobrowolne odseparowanie się określonych kategorii\nspołecznych od reszty społeczeństwa; określił różnorodne\nprzejawy tego zjawiska, ocenił zjawisko z perspektywy różnych\nuczestników życia publicznego, np. wyższej klasy średniej,\ninnych grup społecznych, władz samorządowych\n2) wykazał różnorodność przyczyn omawianego zjawiska, np.:\n- poczucie zagrożenia bezpieczeństwa w dotychczasowym\nmiejscu zamieszkania, niedostateczna dbałość władz o stan\nprzestrzeni publicznej,\n- wzrost dochodów pewnej części społeczeństwa, chęć\nzamanifestowania swojej pozycji społecznej,\n- obce wzory (np. USA),\n- chęć zachowania własnej kultury, niechęć do integracji z nie\n„swoją” częścią społeczeństwa;\n3) ukazał potencjalne skutki tego zjawiska, np.:\n- alienacja części społeczeństwa,\n- narastanie napięć i konfliktów społecznych,\n- zamknięcie przestrzeni publicznej dla innych grup,\n- uaktywnienie mieszkańców sąsiednich osiedli / ulic,\n- stygmatyzacja odgradzających się,\n- wzmocnienie tożsamości i podziału na „swoich” i „obcych”.\n4) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych\nwybranych aspektów analizowanego tematu w szerszym\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA.\nZdający nie popełnił\nżadnego błędu\nmerytorycznego.\nSELEKCJA INFORMACJI.\nZdający przeprowadził\npoprawną selekcję\ni hierarchizację\ninformacji\n(nie zamieścił w pracy\nfragmentów\nniezwiązanych\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA.\nZdający zaprezentował\nwywód w pełni spójny,\nharmonijny i logiczny.\nkontekście interpretacyjnym, np. opis zmian w mentalności\ni zachowaniach Polaków, związanych z konsumpcjonizmem,\npoziomem zaufania społecznego, swojskością; prawidłowo\nużywał wielu pojęć związanych z tematem, np.: przestrzeń\npubliczna, rozwarstwienie społeczne, atomizacja społeczeństwa,\nstatus materialny, globalne miasto, interakcje, klasy / warstwy\nspołeczne, bezpieczeństwo publiczne, status społeczny,\nmniejszość etniczna, akulturacja, obyczajowość, stygmatyzacja,\npluralizm kulturowy, kapitał społeczny, styl życia.\nPoziom II - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (8 PKT)\nZdający przedstawił w pełni większość istotnych aspektów\nzagadnienia - spośród następujących:\n1) scharakteryzował zjawisko gettoizacji, tj. określił, że jest to\ndobrowolne odseparowanie się określonych kategorii\nspołecznych od reszty społeczeństwa; określił różnorodne\nprzejawy tego zjawiska, ocenił zjawisko z perspektywy różnych\nuczestników życia publicznego, np. wyższej klasy średniej,\ninnych grup społecznych, władz samorządowych;\n2) wykazał różnorodność przyczyn omawianego zjawiska, np.:\n- poczucie zagrożenia bezpieczeństwa w dotychczasowym\nmiejscu zamieszkania, niedostateczna dbałość władz o stan\nprzestrzeni publicznej,\n- wzrost dochodów pewnej części społeczeństwa, chęć\nzamanifestowania swojej pozycji społecznej,\n- obce wzory (np. USA),\n- chęć zachowania własnej kultury, niechęć do integracji z nie\n„swoją” częścią społeczeństwa;\n3) ukazał potencjalne skutki tego zjawiska, np.:\n- alienacja części społeczeństwa,\n- narastanie napięć i konfliktów społecznych,\n- zamknięcie przestrzeni publicznej dla innych grup,\n- uaktywnienie mieszkańców sąsiednich osiedli / ulic,\n- stygmatyzacja odgradzających się,\n- wzmocnienie tożsamości i podziału na „swoich” i „obcych”.\n4) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych\naspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością\nwybranych pojęć związanych z tematem, np.: przestrzeń\npubliczna, rozwarstwienie społeczne, status materialny, klasy /\nwarstwy społeczne, bezpieczeństwo publiczne, status społeczny,\nmniejszość etniczna, stygmatyzacja, pluralizm kulturowy, kapitał\nspołeczny, styl życia.\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający popełnił jeden\nlub dwa błędy\nmerytoryczne.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\nniekonsekwentną\nselekcję informacji i ich\nhierarchizację (umieścił\nw pracy nieliczne\nfragmenty niezwiązane\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował\nwywód nie w pełni\nuporządkowany.\nPoziom I - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (4 PKT)\nZdający zasygnalizował jedynie większość istotnych aspektów\nlub pominął więcej niż jeden istotny aspekt zagadnienia -\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający popełnił trzy\nspośród następujących:\n1) scharakteryzował zjawisko gettoizacji, tj. określił, że jest to\ndobrowolne odseparowanie się określonych kategorii\nspołecznych od reszty społeczeństwa; określił różnorodne\nprzejawy tego zjawiska, ocenił zjawisko z perspektywy różnych\nuczestników życia publicznego, np. wyższej klasy średniej,\ninnych grup społecznych, władz samorządowych\n2) wykazał różnorodność przyczyn omawianego zjawiska, np.:\n- poczucie zagrożenia bezpieczeństwa w dotychczasowym\nmiejscu zamieszkania, niedostateczna dbałość władz o stan\nprzestrzeni publicznej,\n- wzrost dochodów pewnej części społeczeństwa, chęć\nzamanifestowania swojej pozycji społecznej,\n- obce wzory (np. USA),\n- chęć zachowania własnej kultury, niechęć do integracji z nie\n„swoją” częścią społeczeństwa;\n3) ukazał potencjalne skutki tego zjawiska, np.:\n- alienacja części społeczeństwa,\n- narastanie napięć i konfliktów społecznych,\n- zamknięcie przestrzeni publicznej dla innych grup,\n- uaktywnienie mieszkańców sąsiednich osiedli / ulic,\n- stygmatyzacja odgradzających się,\n- wzmocnienie tożsamości i podziału na „swoich” i „obcych”.\n4) Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych pojęć\nzwiązanych z tematem: przestrzeń publiczna, rozwarstwienie\nspołeczne, status materialny, bezpieczeństwo publiczne, status\nspołeczny, mniejszość etniczna, styl życia.\nlub cztery błędy\nmerytoryczne.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\nw niewystarczającym\nstopniu selekcję\ninformacji i ich\nhierarchizację (napisał\npracę, której znaczną\nczęść stanowią\nfragmenty niezwiązane\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował\nwywód w sposób\nchaotyczny\ni nielogiczny.\n(0 PKT)\nZdający nie zrozumiał tematu - nie zasygnalizował większości\nistotnych aspektów lub pominął więcej niż dwa istotne aspekty\nzagadnienia - spośród następujących:\n1) scharakteryzował zjawisko gettoizacji, tj. określił, że jest to\ndobrowolne odseparowanie się określonych kategorii\nspołecznych od reszty społeczeństwa; określił różnorodne\nprzejawy tego zjawiska, ocenił zjawisko z perspektywy różnych\nuczestników życia publicznego, np. wyższej klasy średniej,\ninnych grup społecznych, władz samorządowych\n2) wykazał różnorodność przyczyn omawianego zjawiska, np.:\n- poczucie zagrożenia bezpieczeństwa w dotychczasowym\nmiejscu zamieszkania, niedostateczna dbałość władz o stan\nprzestrzeni publicznej,\n- wzrost dochodów pewnej części społeczeństwa, chęć\nzamanifestowania swojej pozycji społecznej,\n- obce wzory (np. USA),\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający popełnił co\nnajmniej pięć błędów\nmerytorycznych.\nSELEKCJA INFORMACJI\nPonad połowę pracy\nstanowią fragmenty\nniezwiązane z tematem.\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nWywód jest\nniekomunikatywny.\n- chęć zachowania własnej kultury, niechęć do integracji z nie\n„swoją” częścią społeczeństwa;\n3) ukazał potencjalne skutki tego zjawiska, np.:\n- alienacja części społeczeństwa,\n- narastanie napięć i konfliktów społecznych,\n- zamknięcie przestrzeni publicznej dla innych grup,\n- uaktywnienie mieszkańców sąsiednich osiedli / ulic,\n- stygmatyzacja odgradzających się,\n- wzmocnienie tożsamości i podziału na „swoich” i „obcych”.\n4) Zdający nie wykazał się znajomością nielicznych pojęć\nzwiązanych z tematem: przestrzeń publiczna, rozwarstwienie\nspołeczne, status materialny, bezpieczeństwo publiczne, status\nspołeczny, mniejszość etniczna, styl życia.\nEgzaminator może ocenić wartość merytoryczną pracy wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty,\nklasyfikując w ten sposób wypowiedź na jeden z trzech poziomów (I-III). Egzaminator może\ntakże ocenić pracę na 0 punktów. Maksymalnie za wypowiedź pisemną można uzyskać 12\npunktów.\nOstateczna liczba punktów uzyskanych przez zdającego jest zależna także od poziomu\nrealizacji trzech pozostałych kryteriów, tj. poprawności merytorycznej, selekcji informacji\noraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za zrealizowanie danego kryterium na poziomie\nwyższym / niższym od poziomu wartości merytorycznej pracy, zdający uzyskuje jeden punkt\nwięcej / mniej.\nPrzykładowa odpowiedź:\nPojęcie getta jest ściśle powiązane z dzielnicami w amerykańskich miastach, gdzie\nAfroamerykanie żyją bardzo często w gorszych warunkach niż mieszkańcy tego samego\nmiasta z innych okolic. Pojęcie getta ma więc wydźwięk pejoratywny. Od tego zjawiska\nspołecznego wywodzi się pojęcie gettoizacji, czyli „zamykania”, „separowania” konkretnej\ngrupy społecznej.\nZgodnie z materiałami źródłowymi gettoizację możemy rozumieć bardzo szeroko - nie\ntylko jako formę wykluczenia określonych grup społecznych skazanych przy tym\nna odseparowanie w określonej dzielnicy od innych mieszkańców, ale także jako tworzenie\nzamkniętych osiedli i separowanie się jednych mieszkańców od drugich.\nW Polsce trudno znaleźć przykłady gett w rozumieniu przedstawionym w pierwszym\nakapicie pracy. Niemniej można wyobrazić sobie powstawanie takiego zjawiska. Gettoizacja\nw Polsce pojawia się raczej w formie tworzenia grodzonych/odseparowanych osiedli.\nPrzyczyny i skutki zjawiska gettoizacji zależne są od tego, jak rozumiemy to zjawisko.\nPrzy pierwszym definiowaniu zjawiska gettoizacji jako separowania niektórych mieszkańców\nod dominującej większości jego przyczyny mogą mieć charakter ekonomiczny, kulturowy\nczy polityczny. Przyczyny ekonomiczne sprowadzają się do tego, że osoby już znajdujące się\nw trudniejszej sytuacji materialnej wynajmują mieszkania w dzielnicach uważanych\nza gorsze, w których koszty życia są niższe. To zaś powoduje zjawisko „dziedziczenia” pozycji\nspołeczno-ekonomicznej rodziców. Duża część mieszkańców getta nie może się z nich wyrwać.\nPrzyczyny kulturowe gettoizacji to tendencja do zamykania się danych grup\nkulturowych w obrębie własnej społeczności. Znane na świecie są tzw. Chinatowns, w których\nobok siebie mieszkają przedstawiciele diaspory chińskiej. Kulturowe przyczyny gettoizacji są\nefektem chęci przebywania we własnej grupie, dzielącej normy społeczne. W takiej grupie\nłatwiej odnaleźć się osobom np. słabiej znającym język kraju, w którym przebywają. Mają\nwówczas miejsce sytuacje, w których osoba przez całe życie może nie zintegrować się\nz kulturą społeczeństwa danego państwa. Również Polacy znają to zjawisko, żeby wspomnieć\no „polskich dzielnicach” w miastach amerykańskich jak Jackowo czy Greenpoint. W Polsce\ntak rozumiane getta dotyczyć mogą właśnie wymienionych w źródle drugim Romów.\nPolityczne przyczyny gettoizacji mogą występować w państwach niedemokratycznych,\ngdzie w wyniku działań rządu dana grupa jest spychana do getta, marginalizowana\nekonomicznie, społecznie i politycznie. Przypomnijmy jedynie, że pojęcie getta powstało\nna określenie żydowskich dzielnic tworzonych przez nazistów w okupowanych przez nich\nmiastach europejskich. W Polsce z takim zjawiskiem nie mamy do czynienia.\nJeżeli gettoizację rozumiemy jako zamykanie się w zamkniętych osiedlach, jak\nsugeruje materiał źródłowy nr 1, wówczas przyczyny takiej gettoizacji są efektem świadomych\ndziałań samych mieszkańców tych osiedli oraz zrządzania przestrzenią publiczną przez\nwłodarzy miast. Podstawową przyczyną grodzenia się niektórych mieszkańców są kwestie\nbezpieczeństwa. We współczesnej Polsce obawy przed przestępczością, kradzieżami\npowodują, że osoby, które mogą sobie na to pozwolić tworzą osiedla strzeżone, niedostępne\ndla osób postronnych.\nNie tylko chęć ochrony własnych dóbr czy pragnienie spokojnych placów zabaw dla\ndzieci jest istotna, ale także fakt, że część społeczeństwa po prostu może pozwolić sobie na\ntworzenie takich osiedli. Zamieszkiwanie na zamkniętym osiedlu stało się wręcz symbolem\nstatusu społecznego. Niemały wpływ na to miały wręcz amerykańskie filmy ukazujące takie\nzamknięte społeczności bogatych ludzi. Z tego też powodu mieszkańcy zamkniętych osiedli\npostrzegani są jako „wyniośli”, „lepsi”.\nPrzyczynami tworzenia zamkniętych osiedli mogą być również dysfunkcje władzy\npublicznej, która w opinii mieszkańców niewystarczająco dba o społeczną infrastrukturę.\nCi, którzy mogą sobie na to pozwolić, chcą mieć działającą lampę pod domem, zadbany\nogródek itd. Skoro więc klasa średnia sfinansowała z własnych środków powstanie takiej\ninfrastruktury, dlaczego też nie miałaby móc ograniczać dostępu do niej osobom, które nie\nwspółfinansowały tych inwestycji?\nSkutki gettoizacji są również zależne od rozumienia tego zjawiska. Pierwsze\nrozumienie gettoizacji prowadzić może do poczucia wykluczenia, trudności odnalezienia się\nw otaczającym świecie. W ujęciu obiektywnym gettoizacja może doprowadzić do wzrostu\nprzestępczości, bezrobocia, zależności od systemu opieki społecznej, anomii społecznej\ni alienacji politycznej.\nSkutki gettoizacji rozumianej jako zamykanie się w grodzonych osiedlach prowadzić\nmogą do podziałów społecznych, atomizacji społeczeństwa. Najistotniejsze jest chyba\ndzielenie społeczeństwa na „lepszych”, żyjących w zamkniętych osiedlach i tych „gorszych”,\nktórych na to nie stać. Takie podziały mentalne przenoszą się na realne podziały\nw społeczeństwie. Wzrasta rozwarstwienie, zanika grupa środka, bo ludzie dzielą się albo\nna tych „lepszych”, albo na wykluczonych. Tworzą się ośrodki dobrobytu i biedy. Dzieci\nwychowywane na niezamykanych osiedlach mogą czuć się gorsze. To też powodować może\nkonflikty społeczne. Można tu podać przykład głośnego filmu meksykańskiego pt. „Zona”.\nEfektem gettoizacji jest bardzo często jednoczesna degradacja starych osiedli -\nniedoinwestowanych i zaniedbanych. Ogranicza się również przestrzeń miejska, gdyż władze\nnie inwestują w zdegradowane osiedla, a w tych zamkniętych czynią to sami mieszkańcy.\nOcena skutków gettoizacji zależy od grupy społecznej. Przy pierwszym rozumieniu\ngettoizacji osoby z gett mogą czuć się dyskryminowane. Może tworzyć się poczucie,\nże państwo traktuje tych ludzi gorzej, jako obywateli drugiej kategorii. Z perspektywy\nwiększości społeczeństwa zamykanie mniejszości w gettach może dawać ułudę bezpieczeństwa\ni spokoju (separujemy się od grup, które mogą tworzyć problemy). Przy drugim rozumieniu\ngettoizacji klasy średnie i wyższe mogą być zadowolone z zamykania osiedli, gdyż ich nie\nbędzie dotyczyła otaczająca przestępczość czy utrudnienia w dostępie do infrastruktury\nspołecznej. Osoby spoza osiedli będą miały ograniczony dostęp do placów zabaw, parków,\nparkingów etc.\nPodsumowując, należy podkreślić, że zjawisko gettoizacji w Polsce, tak jak i w wielu\ninnych państwach, nasila się, więc niezbędna jest szersza dyskusja o jego przyczynach\ni następstwach. Taka dyskusja mogłaby przyczynić się do ograniczania negatywnych skutków\ntego zjawiska, które są coraz bardziej odczuwalne.\nOcena przykładowej odpowiedzi:","solution":null,"image":"img/wos-2014-grudzien-probna-rozszerzona/zad-Temat_1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · grudzień 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Temat 1.<br>Scharakteryzuj zjawisko gettoizacji w Polsce, wskaż jego przyczyny i skutki oraz oceń je<br>z perspektywy różnych uczestników życia społecznego.<br>Materiały źródłowe<br>Fotografia. Materiał na temat zamkniętego osiedla Marina-Mokotów w Warszawie<br>Źródło: http://dobraulica.pl<br>Tekst. Romskie getta<br>Jeśli natomiast getto rozumieć jako miejsce wybrane świadomie i celowo, przeznaczone<br>do wspólnego mieszkania grupy, do utrzymania więzi wewnętrznej, kultury itp., to<br>współcześnie Romowie mieszkają w gettach zarówno na wsi, jak i w miastach […]. Wzorzec<br>społeczeństwa liberalnego zakłada ogólną integrację, brak podziałów, brak zjawiska<br>określanego jako marginalizacja i wykluczenie. Wykluczenie rozumiane jest w obrębie tej<br>liberalnej ideologii jako brak uczestnictwa w życiu społecznym, w kulturze. Nie wszystkie<br>grupy chcą jednak w pełni się włączać i wykluczają się na własne życzenie. W tej kategorii<br>mieści się właśnie przypadek Romów, którzy nieodmiennie dążą do mieszkania w bliskości.<br>Umożliwia im to stały kontakt z osobami mówiącymi tym samym językiem,<br>przestrzegającymi tych samych obyczajów, blisko spokrewnionymi i spowinowaconymi. To<br>w kontakcie z nimi realizują się ich podstawowe cele życiowe.<br>Źródło: E. Nowicka, Zawsze osobno - zawsze razem. Społeczne aspekty sposobu mieszkania Romów w Polsce<br>[w:] Co znaczy mieszkać. Szkice antropologiczne, red. G. Woroniecka, Warszawa 2007, s. 238.</p>","answer_text_html":"<p>Temat 1.<br>Scharakteryzuj zjawisko gettoizacji w Polsce, wskaż jego przyczyny i skutki oraz oceń je<br>z perspektywy różnych uczestników życia społecznego.<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie<br>informacji.<br>II. Rozpoznawanie<br>i rozwiązywanie<br>problemów.<br>VI. Dostrzeganie<br>współzależności we<br>współczesnym<br>świecie.</p>\n<ol><li>Życie zbiorowe i jego reguły. Uczeń:</li><li>charakteryzuje wybrane zbiorowości, społeczności, wspólnoty,</li></ol>\n<p>społeczeństwa, ze względu na obowiązujące w nich reguły i więzi;</p>\n<ol><li>omawia na przykładach źródła i mechanizmy konfliktów</li></ol>\n<p>społecznych oraz sposoby ich rozwiązywania.</p>\n<ol><li>Socjalizacja i kontrola społeczna. Uczeń:</li><li>wyjaśnia na przykładach, w jaki sposób dochodzi do</li></ol>\n<p>stygmatyzacji społecznej i jakie mogą być jej skutki.</p>\n<ol><li>Grupa społeczna. Uczeń:</li><li>omawia na przykładach różne rodzaje grup i wyjaśnia</li></ol>\n<p>funkcjonowanie wskazanej grupy.</p>\n<ol><li>Struktura społeczna. Uczeń:</li><li>opisuje strukturę klasowo-warstwową polskiego społeczeństwa</li></ol>\n<p>i swojej społeczności lokalnej;</p>\n<ol><li>podaje przykłady i wyjaśnia uwarunkowania pionowej i poziomej</li></ol>\n<p>ruchliwości społecznej;</p>\n<ol><li>opisuje mechanizm i skutki społecznego wykluczenia oraz</li></ol>\n<p>sposoby przeciwdziałania temu zjawisku;</p>\n<ol><li>charakteryzuje wybrane problemy życia społecznego w Polsce</li></ol>\n<p>(w tym sytuację młodych ludzi); rozważa możliwości ich<br>rozwiązania.</p>\n<ol><li>Zmiana społeczna. Uczeń:</li><li>analizuje sposoby adaptacji do zmiany społecznej na podstawie</li></ol>\n<p>własnych obserwacji i tekstów kultury.</p>\n<ol><li>Naród, ojczyzna i mniejszości narodowe. Uczeń:</li><li>omawia czynniki sprzyjające asymilacji oraz służące zachowaniu</li></ol>\n<p>tożsamości narodowej;</p>\n<ol><li>charakteryzuje mniejszości narodowe, etniczne i grupy</li></ol>\n<p>imigrantów żyjące w Polsce (liczebność, historia, kultura, religia<br>itp.); wymienia prawa, które im przysługują.</p>\n<ol><li>Kultura i pluralizm kulturowy. Uczeń:</li><li>rozpoznaje najważniejsze cechy kultury wskazanej społeczności;</li><li>wyjaśnia, na czym polega i skąd się bierze pluralizm kulturowy</li></ol>\n<p>współczesnego społeczeństwa; analizuje konsekwencje tego<br>zjawiska.</p>\n<ol><li>Współczesne spory światopoglądowe. Uczeń:</li><li>rozpatruje racje stron innych aktualnych sporów</li></ol>\n<p>światopoglądowych i formułuje swoje stanowisko w danej sprawie.</p>\n<ol><li>Społeczeństwo obywatelskie. Uczeń:</li><li>wyjaśnia, jak powstaje i jakie znaczenie dla społeczeństwa ma</li></ol>\n<p>kapitał społeczny (zaufanie, sieci współpracy i system efektywnych<br>norm).</p>\n<ol><li>Środki masowego przekazu. Uczeń:</li><li>ocenia zasoby Internetu z punktu widzenia rzetelności</li></ol>\n<p>i wiarygodności informacyjnej; świadomie i krytycznie odbiera<br>zawarte w nich treści.<br>(III etap) 2. Życie społeczne. Uczeń:</p>\n<ol><li>wyjaśnia, jak tworzą się podziały w grupie i w społeczeństwie</li></ol>\n<p>(np. na „swoich” i „obcych”), i podaje możliwe sposoby<br>przeciwstawiania się przejawom nietolerancji.<br>(III etap) 3. Współczesne społeczeństwo polskie. Uczeń:</p>\n<ol><li>charakteryzuje - odwołując się do przykładów - wybrane</li></ol>\n<p>warstwy społeczne, grupy zawodowe i style życia.<br>Schemat punktowania:<br>Poziom III - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (12 PKT)<br>Zdający w pełni:</p>\n<ol><li>scharakteryzował zjawisko gettoizacji, tj. określił, że jest to</li></ol>\n<p>dobrowolne odseparowanie się określonych kategorii<br>społecznych od reszty społeczeństwa; określił różnorodne<br>przejawy tego zjawiska, ocenił zjawisko z perspektywy różnych<br>uczestników życia publicznego, np. wyższej klasy średniej,<br>innych grup społecznych, władz samorządowych</p>\n<ol><li>wykazał różnorodność przyczyn omawianego zjawiska, np.:</li></ol>\n<ul><li>poczucie zagrożenia bezpieczeństwa w dotychczasowym</li></ul>\n<p>miejscu zamieszkania, niedostateczna dbałość władz o stan<br>przestrzeni publicznej,</p>\n<ul><li>wzrost dochodów pewnej części społeczeństwa, chęć</li></ul>\n<p>zamanifestowania swojej pozycji społecznej,</p>\n<ul><li>obce wzory (np. USA),</li><li>chęć zachowania własnej kultury, niechęć do integracji z nie</li></ul>\n<p>„swoją” częścią społeczeństwa;</p>\n<ol><li>ukazał potencjalne skutki tego zjawiska, np.:</li></ol>\n<ul><li>alienacja części społeczeństwa,</li><li>narastanie napięć i konfliktów społecznych,</li><li>zamknięcie przestrzeni publicznej dla innych grup,</li><li>uaktywnienie mieszkańców sąsiednich osiedli / ulic,</li><li>stygmatyzacja odgradzających się,</li><li>wzmocnienie tożsamości i podziału na „swoich” i „obcych”.</li></ul>\n<ol><li>Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych</li></ol>\n<p>wybranych aspektów analizowanego tematu w szerszym<br>POPRAWNOŚĆ<br>MERYTORYCZNA.<br>Zdający nie popełnił<br>żadnego błędu<br>merytorycznego.<br>SELEKCJA INFORMACJI.<br>Zdający przeprowadził<br>poprawną selekcję<br>i hierarchizację<br>informacji<br>(nie zamieścił w pracy<br>fragmentów<br>niezwiązanych<br>z tematem).<br>JĘZYK, STYL<br>I KOMPOZYCJA.<br>Zdający zaprezentował<br>wywód w pełni spójny,<br>harmonijny i logiczny.<br>kontekście interpretacyjnym, np. opis zmian w mentalności<br>i zachowaniach Polaków, związanych z konsumpcjonizmem,<br>poziomem zaufania społecznego, swojskością; prawidłowo<br>używał wielu pojęć związanych z tematem, np.: przestrzeń<br>publiczna, rozwarstwienie społeczne, atomizacja społeczeństwa,<br>status materialny, globalne miasto, interakcje, klasy / warstwy<br>społeczne, bezpieczeństwo publiczne, status społeczny,<br>mniejszość etniczna, akulturacja, obyczajowość, stygmatyzacja,<br>pluralizm kulturowy, kapitał społeczny, styl życia.<br>Poziom II - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (8 PKT)<br>Zdający przedstawił w pełni większość istotnych aspektów<br>zagadnienia - spośród następujących:</p>\n<ol><li>scharakteryzował zjawisko gettoizacji, tj. określił, że jest to</li></ol>\n<p>dobrowolne odseparowanie się określonych kategorii<br>społecznych od reszty społeczeństwa; określił różnorodne<br>przejawy tego zjawiska, ocenił zjawisko z perspektywy różnych<br>uczestników życia publicznego, np. wyższej klasy średniej,<br>innych grup społecznych, władz samorządowych;</p>\n<ol><li>wykazał różnorodność przyczyn omawianego zjawiska, np.:</li></ol>\n<ul><li>poczucie zagrożenia bezpieczeństwa w dotychczasowym</li></ul>\n<p>miejscu zamieszkania, niedostateczna dbałość władz o stan<br>przestrzeni publicznej,</p>\n<ul><li>wzrost dochodów pewnej części społeczeństwa, chęć</li></ul>\n<p>zamanifestowania swojej pozycji społecznej,</p>\n<ul><li>obce wzory (np. USA),</li><li>chęć zachowania własnej kultury, niechęć do integracji z nie</li></ul>\n<p>„swoją” częścią społeczeństwa;</p>\n<ol><li>ukazał potencjalne skutki tego zjawiska, np.:</li></ol>\n<ul><li>alienacja części społeczeństwa,</li><li>narastanie napięć i konfliktów społecznych,</li><li>zamknięcie przestrzeni publicznej dla innych grup,</li><li>uaktywnienie mieszkańców sąsiednich osiedli / ulic,</li><li>stygmatyzacja odgradzających się,</li><li>wzmocnienie tożsamości i podziału na „swoich” i „obcych”.</li></ul>\n<ol><li>Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych</li></ol>\n<p>aspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością<br>wybranych pojęć związanych z tematem, np.: przestrzeń<br>publiczna, rozwarstwienie społeczne, status materialny, klasy /<br>warstwy społeczne, bezpieczeństwo publiczne, status społeczny,<br>mniejszość etniczna, stygmatyzacja, pluralizm kulturowy, kapitał<br>społeczny, styl życia.<br>POPRAWNOŚĆ<br>MERYTORYCZNA<br>Zdający popełnił jeden<br>lub dwa błędy<br>merytoryczne.<br>SELEKCJA INFORMACJI<br>Zdający przeprowadził<br>niekonsekwentną<br>selekcję informacji i ich<br>hierarchizację (umieścił<br>w pracy nieliczne<br>fragmenty niezwiązane<br>z tematem).<br>JĘZYK, STYL<br>I KOMPOZYCJA<br>Zdający zaprezentował<br>wywód nie w pełni<br>uporządkowany.<br>Poziom I - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (4 PKT)<br>Zdający zasygnalizował jedynie większość istotnych aspektów<br>lub pominął więcej niż jeden istotny aspekt zagadnienia -<br>POPRAWNOŚĆ<br>MERYTORYCZNA<br>Zdający popełnił trzy<br>spośród następujących:</p>\n<ol><li>scharakteryzował zjawisko gettoizacji, tj. określił, że jest to</li></ol>\n<p>dobrowolne odseparowanie się określonych kategorii<br>społecznych od reszty społeczeństwa; określił różnorodne<br>przejawy tego zjawiska, ocenił zjawisko z perspektywy różnych<br>uczestników życia publicznego, np. wyższej klasy średniej,<br>innych grup społecznych, władz samorządowych</p>\n<ol><li>wykazał różnorodność przyczyn omawianego zjawiska, np.:</li></ol>\n<ul><li>poczucie zagrożenia bezpieczeństwa w dotychczasowym</li></ul>\n<p>miejscu zamieszkania, niedostateczna dbałość władz o stan<br>przestrzeni publicznej,</p>\n<ul><li>wzrost dochodów pewnej części społeczeństwa, chęć</li></ul>\n<p>zamanifestowania swojej pozycji społecznej,</p>\n<ul><li>obce wzory (np. USA),</li><li>chęć zachowania własnej kultury, niechęć do integracji z nie</li></ul>\n<p>„swoją” częścią społeczeństwa;</p>\n<ol><li>ukazał potencjalne skutki tego zjawiska, np.:</li></ol>\n<ul><li>alienacja części społeczeństwa,</li><li>narastanie napięć i konfliktów społecznych,</li><li>zamknięcie przestrzeni publicznej dla innych grup,</li><li>uaktywnienie mieszkańców sąsiednich osiedli / ulic,</li><li>stygmatyzacja odgradzających się,</li><li>wzmocnienie tożsamości i podziału na „swoich” i „obcych”.</li></ul>\n<ol><li>Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych pojęć</li></ol>\n<p>związanych z tematem: przestrzeń publiczna, rozwarstwienie<br>społeczne, status materialny, bezpieczeństwo publiczne, status<br>społeczny, mniejszość etniczna, styl życia.<br>lub cztery błędy<br>merytoryczne.<br>SELEKCJA INFORMACJI<br>Zdający przeprowadził<br>w niewystarczającym<br>stopniu selekcję<br>informacji i ich<br>hierarchizację (napisał<br>pracę, której znaczną<br>część stanowią<br>fragmenty niezwiązane<br>z tematem).<br>JĘZYK, STYL<br>I KOMPOZYCJA<br>Zdający zaprezentował<br>wywód w sposób<br>chaotyczny<br>i nielogiczny.<br>(0 PKT)<br>Zdający nie zrozumiał tematu - nie zasygnalizował większości<br>istotnych aspektów lub pominął więcej niż dwa istotne aspekty<br>zagadnienia - spośród następujących:</p>\n<ol><li>scharakteryzował zjawisko gettoizacji, tj. określił, że jest to</li></ol>\n<p>dobrowolne odseparowanie się określonych kategorii<br>społecznych od reszty społeczeństwa; określił różnorodne<br>przejawy tego zjawiska, ocenił zjawisko z perspektywy różnych<br>uczestników życia publicznego, np. wyższej klasy średniej,<br>innych grup społecznych, władz samorządowych</p>\n<ol><li>wykazał różnorodność przyczyn omawianego zjawiska, np.:</li></ol>\n<ul><li>poczucie zagrożenia bezpieczeństwa w dotychczasowym</li></ul>\n<p>miejscu zamieszkania, niedostateczna dbałość władz o stan<br>przestrzeni publicznej,</p>\n<ul><li>wzrost dochodów pewnej części społeczeństwa, chęć</li></ul>\n<p>zamanifestowania swojej pozycji społecznej,</p>\n<ul><li>obce wzory (np. USA),</li></ul>\n<p>POPRAWNOŚĆ<br>MERYTORYCZNA<br>Zdający popełnił co<br>najmniej pięć błędów<br>merytorycznych.<br>SELEKCJA INFORMACJI<br>Ponad połowę pracy<br>stanowią fragmenty<br>niezwiązane z tematem.<br>JĘZYK, STYL<br>I KOMPOZYCJA<br>Wywód jest<br>niekomunikatywny.</p>\n<ul><li>chęć zachowania własnej kultury, niechęć do integracji z nie</li></ul>\n<p>„swoją” częścią społeczeństwa;</p>\n<ol><li>ukazał potencjalne skutki tego zjawiska, np.:</li></ol>\n<ul><li>alienacja części społeczeństwa,</li><li>narastanie napięć i konfliktów społecznych,</li><li>zamknięcie przestrzeni publicznej dla innych grup,</li><li>uaktywnienie mieszkańców sąsiednich osiedli / ulic,</li><li>stygmatyzacja odgradzających się,</li><li>wzmocnienie tożsamości i podziału na „swoich” i „obcych”.</li></ul>\n<ol><li>Zdający nie wykazał się znajomością nielicznych pojęć</li></ol>\n<p>związanych z tematem: przestrzeń publiczna, rozwarstwienie<br>społeczne, status materialny, bezpieczeństwo publiczne, status<br>społeczny, mniejszość etniczna, styl życia.<br>Egzaminator może ocenić wartość merytoryczną pracy wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty,<br>klasyfikując w ten sposób wypowiedź na jeden z trzech poziomów (I-III). Egzaminator może<br>także ocenić pracę na 0 punktów. Maksymalnie za wypowiedź pisemną można uzyskać 12<br>punktów.<br>Ostateczna liczba punktów uzyskanych przez zdającego jest zależna także od poziomu<br>realizacji trzech pozostałych kryteriów, tj. poprawności merytorycznej, selekcji informacji<br>oraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za zrealizowanie danego kryterium na poziomie<br>wyższym / niższym od poziomu wartości merytorycznej pracy, zdający uzyskuje jeden punkt<br>więcej / mniej.<br>Przykładowa odpowiedź:<br>Pojęcie getta jest ściśle powiązane z dzielnicami w amerykańskich miastach, gdzie<br>Afroamerykanie żyją bardzo często w gorszych warunkach niż mieszkańcy tego samego<br>miasta z innych okolic. Pojęcie getta ma więc wydźwięk pejoratywny. Od tego zjawiska<br>społecznego wywodzi się pojęcie gettoizacji, czyli „zamykania”, „separowania” konkretnej<br>grupy społecznej.<br>Zgodnie z materiałami źródłowymi gettoizację możemy rozumieć bardzo szeroko - nie<br>tylko jako formę wykluczenia określonych grup społecznych skazanych przy tym<br>na odseparowanie w określonej dzielnicy od innych mieszkańców, ale także jako tworzenie<br>zamkniętych osiedli i separowanie się jednych mieszkańców od drugich.<br>W Polsce trudno znaleźć przykłady gett w rozumieniu przedstawionym w pierwszym<br>akapicie pracy. Niemniej można wyobrazić sobie powstawanie takiego zjawiska. Gettoizacja<br>w Polsce pojawia się raczej w formie tworzenia grodzonych/odseparowanych osiedli.<br>Przyczyny i skutki zjawiska gettoizacji zależne są od tego, jak rozumiemy to zjawisko.<br>Przy pierwszym definiowaniu zjawiska gettoizacji jako separowania niektórych mieszkańców<br>od dominującej większości jego przyczyny mogą mieć charakter ekonomiczny, kulturowy<br>czy polityczny. Przyczyny ekonomiczne sprowadzają się do tego, że osoby już znajdujące się<br>w trudniejszej sytuacji materialnej wynajmują mieszkania w dzielnicach uważanych<br>za gorsze, w których koszty życia są niższe. To zaś powoduje zjawisko „dziedziczenia” pozycji<br>społeczno-ekonomicznej rodziców. Duża część mieszkańców getta nie może się z nich wyrwać.<br>Przyczyny kulturowe gettoizacji to tendencja do zamykania się danych grup<br>kulturowych w obrębie własnej społeczności. Znane na świecie są tzw. Chinatowns, w których<br>obok siebie mieszkają przedstawiciele diaspory chińskiej. Kulturowe przyczyny gettoizacji są<br>efektem chęci przebywania we własnej grupie, dzielącej normy społeczne. W takiej grupie<br>łatwiej odnaleźć się osobom np. słabiej znającym język kraju, w którym przebywają. Mają<br>wówczas miejsce sytuacje, w których osoba przez całe życie może nie zintegrować się<br>z kulturą społeczeństwa danego państwa. Również Polacy znają to zjawisko, żeby wspomnieć<br>o „polskich dzielnicach” w miastach amerykańskich jak Jackowo czy Greenpoint. W Polsce<br>tak rozumiane getta dotyczyć mogą właśnie wymienionych w źródle drugim Romów.<br>Polityczne przyczyny gettoizacji mogą występować w państwach niedemokratycznych,<br>gdzie w wyniku działań rządu dana grupa jest spychana do getta, marginalizowana<br>ekonomicznie, społecznie i politycznie. Przypomnijmy jedynie, że pojęcie getta powstało<br>na określenie żydowskich dzielnic tworzonych przez nazistów w okupowanych przez nich<br>miastach europejskich. W Polsce z takim zjawiskiem nie mamy do czynienia.<br>Jeżeli gettoizację rozumiemy jako zamykanie się w zamkniętych osiedlach, jak<br>sugeruje materiał źródłowy nr 1, wówczas przyczyny takiej gettoizacji są efektem świadomych<br>działań samych mieszkańców tych osiedli oraz zrządzania przestrzenią publiczną przez<br>włodarzy miast. Podstawową przyczyną grodzenia się niektórych mieszkańców są kwestie<br>bezpieczeństwa. We współczesnej Polsce obawy przed przestępczością, kradzieżami<br>powodują, że osoby, które mogą sobie na to pozwolić tworzą osiedla strzeżone, niedostępne<br>dla osób postronnych.<br>Nie tylko chęć ochrony własnych dóbr czy pragnienie spokojnych placów zabaw dla<br>dzieci jest istotna, ale także fakt, że część społeczeństwa po prostu może pozwolić sobie na<br>tworzenie takich osiedli. Zamieszkiwanie na zamkniętym osiedlu stało się wręcz symbolem<br>statusu społecznego. Niemały wpływ na to miały wręcz amerykańskie filmy ukazujące takie<br>zamknięte społeczności bogatych ludzi. Z tego też powodu mieszkańcy zamkniętych osiedli<br>postrzegani są jako „wyniośli”, „lepsi”.<br>Przyczynami tworzenia zamkniętych osiedli mogą być również dysfunkcje władzy<br>publicznej, która w opinii mieszkańców niewystarczająco dba o społeczną infrastrukturę.<br>Ci, którzy mogą sobie na to pozwolić, chcą mieć działającą lampę pod domem, zadbany<br>ogródek itd. Skoro więc klasa średnia sfinansowała z własnych środków powstanie takiej<br>infrastruktury, dlaczego też nie miałaby móc ograniczać dostępu do niej osobom, które nie<br>współfinansowały tych inwestycji?<br>Skutki gettoizacji są również zależne od rozumienia tego zjawiska. Pierwsze<br>rozumienie gettoizacji prowadzić może do poczucia wykluczenia, trudności odnalezienia się<br>w otaczającym świecie. W ujęciu obiektywnym gettoizacja może doprowadzić do wzrostu<br>przestępczości, bezrobocia, zależności od systemu opieki społecznej, anomii społecznej<br>i alienacji politycznej.<br>Skutki gettoizacji rozumianej jako zamykanie się w grodzonych osiedlach prowadzić<br>mogą do podziałów społecznych, atomizacji społeczeństwa. Najistotniejsze jest chyba<br>dzielenie społeczeństwa na „lepszych”, żyjących w zamkniętych osiedlach i tych „gorszych”,<br>których na to nie stać. Takie podziały mentalne przenoszą się na realne podziały<br>w społeczeństwie. Wzrasta rozwarstwienie, zanika grupa środka, bo ludzie dzielą się albo<br>na tych „lepszych”, albo na wykluczonych. Tworzą się ośrodki dobrobytu i biedy. Dzieci<br>wychowywane na niezamykanych osiedlach mogą czuć się gorsze. To też powodować może<br>konflikty społeczne. Można tu podać przykład głośnego filmu meksykańskiego pt. „Zona”.<br>Efektem gettoizacji jest bardzo często jednoczesna degradacja starych osiedli -<br>niedoinwestowanych i zaniedbanych. Ogranicza się również przestrzeń miejska, gdyż władze<br>nie inwestują w zdegradowane osiedla, a w tych zamkniętych czynią to sami mieszkańcy.<br>Ocena skutków gettoizacji zależy od grupy społecznej. Przy pierwszym rozumieniu<br>gettoizacji osoby z gett mogą czuć się dyskryminowane. Może tworzyć się poczucie,<br>że państwo traktuje tych ludzi gorzej, jako obywateli drugiej kategorii. Z perspektywy<br>większości społeczeństwa zamykanie mniejszości w gettach może dawać ułudę bezpieczeństwa<br>i spokoju (separujemy się od grup, które mogą tworzyć problemy). Przy drugim rozumieniu<br>gettoizacji klasy średnie i wyższe mogą być zadowolone z zamykania osiedli, gdyż ich nie<br>będzie dotyczyła otaczająca przestępczość czy utrudnienia w dostępie do infrastruktury<br>społecznej. Osoby spoza osiedli będą miały ograniczony dostęp do placów zabaw, parków,<br>parkingów etc.<br>Podsumowując, należy podkreślić, że zjawisko gettoizacji w Polsce, tak jak i w wielu<br>innych państwach, nasila się, więc niezbędna jest szersza dyskusja o jego przyczynach<br>i następstwach. Taka dyskusja mogłaby przyczynić się do ograniczania negatywnych skutków<br>tego zjawiska, które są coraz bardziej odczuwalne.<br>Ocena przykładowej odpowiedzi:</p>","solutions":[]}